Het DOE-orgel

Het DOE-orgel

16-Jun-2019

Richard de Jager

Ken je het lied Arcade? Ja natuurlijk zingen we dit winnende lied van het songfestival zo mee wanneer we het horen. Kun je het spelen op een DOE-orgel? Jazeker!

Voor organist en muziekdocent Elina Keizer is het niet vanzelfsprekend dat in de klas spontaan een liedje uit de geest wordt opgediept, maar Arcade van Duncan Laurence spookt wel als vanzelfsprekend door de 'kinderkoppies'. Gaaf wanneer de juf dat uit de 24 toetsen zou kunnen halen. Komt dat echt uit het instrument dat ze zelf in een uur hebben opgebouwd van de onderdelen uit een grote kist? Compleet met windlade, blaasbalg en natuurlijk orgelpijpen?

Zit je met een internationaal gezelschap gezellig bij elkaar wat na te praten over wat er die dag is gebeurd, is de kans groot dat een van de buitenlanders zegt: laten we om beurten een liedje zingen. Wij Nederlanders zullen niet snel de eersten zijn om te beginnen. Vele landgenoten piekeren na het derde liedje nog steeds over wat zij zullen doen.

Hoe komt dat? Er wordt nauwelijks meer gezongen op de scholen. Rond de eeuwwisseling begon het: de opleidingen voor leraren bij het basisonderwijs gaven steeds minder aandacht aan de kunstvakken. Taal en rekenen moesten via een serie toetsen het niveau van de school aantonen. Na 2008 ging het hard. De crisis en de daaropvolgende bezuinigingen in de cultuursector trof ook het onderwijs. De gevolgen waren ingrijpend. Het muziekonderwijs moest het afleggen door de druk tot presteren en scoren in de harde meetbare vakken. De leraar zong nauwelijks meer met z'n leerlingen. Terwijl dat met de toenemende diversiteit in de klassen juist buitengewoon interessant kan zijn.

Maar het besef dat muziek onmisbaar is lijkt terrein te winnen. Het muziekonderwijs moet weer terug op de scholen. Het belang van muziek wordt steeds duidelijker. Ga eens samen een paar liedjes zingen wanneer de concentratie wegzakt tijdens de rekenles en zie wat er dan gebeurt. Deze inhaalslag voor de basisscholen betekent wel minder overheidsgeld voor muziekscholen, waar je een instrument kunt leren bespelen. Dat moet natuurlijk ook verbeteren.

In een klas waar het 'DOE-orgeltje'? zoals het soms ook wel en misschien terecht wordt genoemd? tijdens een project in elkaar werd gezet, zat ook de zoon van een meubelmaker. Hij werkte enthousiast mee en bestudeerde het geheel nog eens aandachtig. Toen de het orgeltje eenmaal klonk, zei hij: ik ga ook zo'n orgel maken! Hij maakte direct afspraken met een vriendje voor verdere actie. Er komt ook zo'n fantastisch geluid uit. Je kunt er echt muziek op maken.

Gelukkig is er nu wel geld voor dit soort projecten en voor muzikale bijscholing van leraren. Net als lichamelijke oefening, krijgt muzikale vorming weer z'n verdiende en vooral belangrijke plaats terug in de school.

Het DOE-orgel van de Alkmaarse stichting Vrienden van het Orgel heeft ook een plaats bij het Orgel Festival Holland 2019. Als je dat in elkaar zet, weet je gelijk hoe het grote orgel in elkaar zit, want dat is eigenlijk gewoon een heel groot DOE-orgel. In de bibliotheek aan het Canadaplein zullen we het woensdagmiddag 26 juni opbouwen en bespelen. Help je mee?