De klank van Alkmaar

De klank van Alkmaar

19-Jun-2019

Leen Spaans

Terwijl onze middenstand zijn stinkende best doet om de doorsnee toerist langer dan een halve dag in de stad te houden is er een categorie die zonder moeite veertien dagen blijft. Een selecte groep van 50-60 fijnproevers van cultuur weet elk oneven jaar zomers onze stad te vinden. Ze komen van Canada tot Korea en van Finland tot Portugal en alle landen die er tussen liggen, met uitzondering van de moslimlanden, want daar doen ze er niet aan. Hoewel het om een Arabische uitvinding gaat.

Het is 2019, dus ze komen er weer aan. En ze komen niet voor de drank en de wiet en de dames van lichte zeden, zoals de rabiate Amsterdamgangers, die het centrum van 020 bevuilen. Geen wallenklanten. Niet voor de lust van het oog maar voor de schoonheid van de klank. Daarvoor komen ze. Het Orgelfestival Holland in de Grote Kerk staat op het punt te beginnen. Musici van overal, veel jongeren vooral, willen dat grote orgel van onze stad horen. Dat heeft een fameuze reputatie: een ideaal instrument voor de muziek van Bach en co. U houdt niet van Bach? Geen paniek. Dat komt nog wel. Als u eerst maar eens in die mooie hoge stille Grote Kerk zit met uitzicht op die paar duizend eeuwen oude orgelpijpen, die enorme orgelluiken, dat leuke groepje jongensengeltjes, die drie rondborstige dames, die het hele orgel lijken te torsen. En dan de schoonheid ervaart en leert waarderen van de meest perfecte muziek ooit geschreven. Jazeker, Duncan Laurence is ook heel leuk, en Snow Patrol ook en Ilse de Lange ook. Maar Bach is van een andere dimensie.

Het orgel, een Arabische uitvinding al van voor het begin van onze jaartelling, door de Romeinen en later door de kruisridders naar Europa gebracht, kreeg een volmaakte versie in onze Grote Kerk. Dankzij een 17e eeuwse 'oorlogsbuit', de opbrengst van de kloosterlanderijen ten zuiden van de stad. Haarlem wilde die buit ook wel inpikken, maar na een juridische strijd van ruim dertig jaar kon de schatkist van Alkmaar gevuld worden. Een spetterend muziekinstrument, - destijds het grootste ter wereld -, kon er wel vanaf. In de achttiende eeuw nog fraaier gemaakt.
Wist u trouwens dat het orgel is verkozen tot symbool van de Europese cultuur? Nou ja, say no more. Kom zelf maar luisteren de komende dagen. Concerten, concours, lezingen, excursie, teveel om op te noemen.